کریم ساعی؛ مردی که جنگل را به شهر و علم را به طبیعت آورد

چهارم دی‌ماه یادآور درگذشت کریم ساعی است؛ نامی ماندگار در تاریخ منابع طبیعی ایران و چهره‌ای اثرگذار که مفهوم جنگل‌کاری علمی و توسعه فضای سبز شهری را برای نخستین‌بار به شکلی نظام‌مند در کشور نهادینه کرد. او نه‌تنها سازنده بوستان ساعی و بانی کاشت درختان خیابان ولیعصر بود، بلکه بنیان‌گذار دانش جنگلداری نوین و پایه‌گذار ساختارهای مدیریتی حفاظت از منابع طبیعی در ایران به شمار می‌آید.

کریم ساعی تحصیلات خود را در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران آغاز کرد و با کسب دانش مهندسی، مسیر تخصصی خود را در حوزه جنگل ادامه داد. ادامه تحصیل در فرانسه و سپس آمریکا، او را با تازه‌ترین دستاوردهای علمی روز جهان آشنا ساخت و همین پشتوانه علمی سبب شد نامش در مجلات تخصصی بین‌المللی به‌عنوان چهره‌ای برجسته در علم جنگل مطرح شود.

بازگشت ساعی به ایران، آغاز دوره‌ای تازه در مدیریت منابع طبیعی کشور بود. تأسیس دایره جنگل و تبدیل آن به اداره‌کل جنگل‌ها، تدوین قوانین جنگل و مرتع و برآورد علمی مساحت جنگل‌های ایران، از جمله اقداماتی است که برای نخستین‌بار با نگاه علمی و برنامه‌محور انجام شد. انتشار کتاب «جنگل‌شناسی» نیز بنیانی برای آموزش و تربیت نسل‌های بعدی جنگلبانان کشور فراهم آورد.

او حتی پس از کناره‌گیری از مدیریت، میدان عمل را ترک نکرد و با ایجاد رشته جنگلداری در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، به آموزش و پرورش نیروی متخصص پرداخت. باور ساعی این بود که حفاظت از طبیعت بدون دانش، ممکن نیست و توسعه بدون توجه به منابع طبیعی، آینده‌ای پایدار نخواهد داشت.

مرگ نابهنگام او در سانحه سقوط هواپیما، پایان راه مردی بود که تمام عمر خود را صرف سبزتر شدن ایران کرد. امروز مجسمه کریم ساعی در بوستانی که به نام اوست، نمادی از نگاهبانی خاموش اما همیشگی از درختان، جنگل‌ها و میراث طبیعی کشور است؛ میراثی که هنوز به اندیشه، مسئولیت‌پذیری و دوراندیشی او نیاز دارد.